|


Ziyaretçi Defterine Görüşlerinizi Yazın

Mail Gönderin
|
KRİTİSİZM

Deney ve akıl
bilginin oluşumunu sağlar. Deneyle başlayan bilgi edinme süreci
zihnimizdeki 12 kategoriye aklımız yardımıyla yerleştirilerek bilgi
oluşur.)
Kritisizm insan zihninin güçlerine ve insanın neyi bilip bilemeyeceğine
ilişkin bir araştırmadan meydana gelen felsefi yaklaşımdır.
Bu yaklaşımın en önemli temsilcisi Alman filozofu İmmanuel Kant’tır.
|
İmmanuel Kant (1724-1804):Kant
felsefede rasyonalizm ve empirizm akımlarının bir sentezini yapmıştır.
O’na göre bilgide,duyuların dış dünyayla ilgili deneylerin sağladığı
içeriğe aklın sağladığı biçime ve forma
gereksinim duyarız.
Zihnin bilgideki temel ayırıcı faaliyetini deneyimden gelen ham ve
işlenmemiş malzemeyi bir sentezden geçirmek ve bu malzemeyi
birleştirip ona bir birlik kazandırmak olarak tanımlar.
Kant’a göre bilgi deneyle başlar ama
deneyle sona ermez, sadece deneyden oluşmaz. Deney bilginin ham
maddesini sağlar. Ancak böyle olması, bilginin deneyden çıktığı
anlamına gelmez. Çünkü bilgi için deneyle elde edilen hammaddenin bir
biçime bir düzene sokulması gerekir. Bu biçimlendirme işi zihinde
bulunan bir takım zihin formları(kalıpları) sayesinde olur, bu formlar
ise deneyen gelmez apriori (ön bilgi) dir.
O insan zihninde üç ayrı parça bulunduğunu söyler. Bunlar:
a-Duyarlık-Dış dünyadan duyular
aracılığıyla gelen izlenimleri alır
b-İmgelem- izlenimleri birbirlerine
bağlar
c-Anlayış-duyarlıktan gelen duyusal
malzemeyi,aklın a priori (deneyden kazanılmamış ve deneyden bağımsız
olan) kavram ve kategorileri içine yerleştirir.
Böylece insan bilgi sürecinde aktif olarak duyular yoluyla gelen
izlenimleri sınıflar,kalıplara yerleştirir ve yorumlar.
Kant’a göre insan bilgisi sınırlıdır.İnsan zihni,nesneleri ve olayları
gerçekte oldukları şekliyle bilemez. Nesneler zihnin
imkanlarına,yapısına ve formlarına göre bilinebilir. Dolayısıyla bu
durumda nesneleri gerçekte oldukları şekliyle(numen)
değil de bize göründükleri şekliyle (fenomen)
bilebiliriz. Bilgide aklın katkısı kadar, dış dünyadan gelen duyusal
öğe de önem taşır.Bu duyusal öğe olmadığında akıl algılamadığı
(Tanrı,ruh gibi) konularda çelişkiye ve yanlışa düşebilir. |
Filozoflarla ilgili geniş bilgiye felsefe tarihi
sayfamızdan ulaşabilirsiniz
Felsefe Disiplinleri
Bilgi Felsefesi



|
|
|

Konuyla İlgili Kaynaklar,
Açıklamalar, Kitap Fiyatları ve Satışı Hakkında Bilgi Almak İçin Aşağıdaki Kitap Linklerine Tıklayabilirsiniz.
Felsefe Sözlüğü 
Ümit Hüsrev Yolsal, Serkan Uzun, Erkan Uzun, Abdülbaki Güçlü BİLİM VE SANAT YAYINLARI
| |
|